Văn Khấn Đưa Ông Táo Về Trời: Bài Cúng Chuẩn & Ý Nghĩa

Tiếng gọi Tết xưa: Hiểu về tục lệ проводи Ông Táo về trời ngày 23 tháng Chạp

Tháng Chạp về, lòng người lại rộn ràng chờ Tết. Trong tâm thức người Việt, ngày 23 tháng Chạp âm lịch mang một ý nghĩa đặc biệt. Đây là ngày các gia đình thành kính làm lễ, đọc bài văn khấn đưa ông táo về trời.

Nghi lễ này không chỉ đánh dấu thời điểm Tết Nguyên Đán cận kề mà còn là dịp để tiễn các vị Táo Quân lên Thiên đình, báo cáo mọi việc lớn nhỏ của gia chủ trong năm qua.

Thực hiện đúng nghi thức và chuẩn bị bài văn khấn đưa ông táo về trời chu đáo thể hiện lòng thành kính, ước mong một năm mới an lành. Cùng Nhang Sạch Tâm Hưng tìm hiểu sâu hơn về phong tục ý nghĩa này nhé!

Giải mã hành trình Táo Quân: Tại sao phải “đưa Ông Táo về trời”?

Tín ngưỡng dân gian Việt Nam thờ phụng ba vị Táo Quân (2 ông, 1 bà) trông coi việc bếp núc, đất đai trong nhà. Các vị thần này gần gũi, chứng kiến mọi sinh hoạt của gia đình.

Đến ngày 23 tháng Chạp, Táo Quân sẽ cưỡi cá chép hóa rồng bay về trời, tâu trình mọi việc với Ngọc Hoàng Thượng Đế. Cuộc “công tác” này kéo dài đến đêm Giao thừa, Táo Quân mới trở lại trần gian.

Vì vậy, lễ cúng ngày 23 tháng Chạp chính là lễ tiễn biệt. Việc đọc bài văn khấn đưa ông táo về trời là lời thỉnh cầu, gửi gắm mong muốn Táo Quân “nói tốt” cho gia đình, xin Ngọc Hoàng ban phước lành.

Đây là dịp để gia chủ nhìn lại mình, đồng thời thể hiện lòng biết ơn các vị thần đã cai quản nhà cửa. Bài văn khấn đưa ông táo về trời vì thế mang ý nghĩa tâm linh và giáo dục sâu sắc.

Sắm sửa lễ vật tiễn Ông Táo: Chuẩn bị hành trang cho Táo Quân

Lễ vật cúng Ông Táo không cần quá cầu kỳ, quan trọng là lòng thành. Tuy nhiên, để thể hiện sự chu đáo “tiễn” các vị thần lên đường, gia chủ thường chuẩn bị những món sau:

Lễ vật cơ bản không thể thiếu:

• Bộ mũ áo Táo Quân: Gồm 3 chiếc (2 mũ ông có cánh chuồn, 1 mũ bà không cánh), kèm theo hia (hài) và áo giấy.
• Cá chép: Phương tiện di chuyển của Táo Quân. Có thể dùng 3 cá chép sống (thả sau lễ) hoặc cá chép giấy (hóa cùng vàng mã).
• Vàng mã: Một ít tiền vàng, thoi vàng tượng trưng.
• Mâm cỗ: Cỗ mặn (gà luộc, xôi, giò, canh…) hoặc cỗ chay (rau củ, đậu, nấm, xôi chè…), tùy điều kiện và lòng thành.
• Hương hoa: Hoa tươi (cúc, lay ơn), trái cây (mâm ngũ quả hoặc đĩa quả tươi), trầu cau têm sẵn.
• Nhang đèn: Nến hoặc đèn dầu và nhang (hương). Nên chọn Nhang Trầm Hương hoặc nhang sạch tự nhiên để không gian thờ cúng thêm thanh tịnh, trang nghiêm khi đọc văn khấn đưa ông táo về trời.
• Nước sạch: Một chén nước trong.

Chuẩn bị tươm tất lễ vật cũng là một phần quan trọng trước khi tiến hành đọc văn khấn đưa ông táo về trời.

Bảng so sánh: Lễ vật truyền thống và cách chuẩn bị tinh gọn ngày nay

Cuộc sống hiện đại cho phép gia chủ linh hoạt hơn trong việc sắm lễ. Dưới đây là so sánh nhỏ:

Dù chuẩn bị theo cách nào, nghi lễ đọc văn khấn đưa ông táo về trời cần được thực hiện nghiêm túc.

Nghi thức bày biện mâm cúng: Trang trọng đón tiễn các vị Thần

Việc bày biện mâm cúng cần được thực hiện ở nơi sạch sẽ, trang nghiêm.

Gia chủ có thể đặt mâm cúng ở bàn thờ bếp, bàn thờ gia tiên (cần xin phép gia tiên trước), hoặc lập một bàn thờ tạm gần bếp.

Đặt mâm cỗ ở giữa. Hoa quả, trầu cau, nước đặt xung quanh. Lư hương, nến đặt phía trước. Bộ mũ áo, vàng mã, cá chép đặt cạnh mâm cúng chính.

Không gian gọn gàng, thanh tịnh sẽ giúp việc đọc văn khấn đưa ông táo về trời thêm phần linh thiêng.

Lời tiễn biệt thành kính: Trọn bộ văn khấn đưa ông táo về trời

Đây là nội dung cốt lõi của nghi lễ, là lời gia chủ gửi gắm đến Táo Quân. Có nhiều dị bản, nhưng Nhang Sạch Tâm Hưng xin giới thiệu 2 bài văn khấn đưa ông táo về trời phổ biến nhất.

Bài văn khấn đưa ông táo về trời chuẩn theo lệ xưa (Chi tiết)

(Gia chủ ăn mặc chỉnh tề, thắp hương, chắp tay hoặc quỳ lạy kính cẩn đọc bài văn khấn đưa ông táo về trời này)

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Kính lạy Đức Ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân!
Kính lạy Đức Ngài Bản Gia Thổ Địa Long Mạch Tôn Thần!
Kính lạy Các Ngài Ngũ Phương, Ngũ Thổ, Phúc Đức Chính Thần!

Tín chủ (chúng) con là: ……………………………………………………
Ngụ tại: ……………………………………………………………………….

Hôm nay, ngày 23 tháng Chạp năm ……………… (Âm lịch). Tín chủ con thành tâm sắm sửa hương đăng hoa quả, phẩm vật lễ nghi, xiêm áo mũ mã, dâng lên trước án.

Kính cẩn tâu trình: Nay theo lệ thường niên, Đức Ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân sẽ lên đường về chầu Đức Ngọc Hoàng Thượng Đế.

Tín chủ con thành tâm kính dâng lễ bạc, gọi là có chút lòng thành проводи tiễn Ngài cùng Chư vị Tôn Thần (nếu có mời thêm) thượng lộ bình an, cầu xin Ngài thương xót tín chủ.

Trong năm qua (nêu sơ qua tình hình gia đình: tốt đẹp thì cảm tạ, khó khăn thì xin giúp đỡ), nhờ ơn Táo Quân và Chư vị Tôn Thần che chở mà gia đình con được…

Nay Ngài về Thiên đình tâu bày sự vụ trần gian, kính xin Ngài rộng lòng bỏ qua những điều thiếu sót, tâu những điều tốt đẹp, giúp cho gia đình chúng con sang năm mới (tên năm mới) được mọi sự tốt lành, người người bình an, nhà nhà no ấm, vạn điều may mắn.

Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi đầu kính lạy, xin Ngài phù hộ độ trì. Sau khi đọc xong bài văn khấn đưa ông táo về trời này, chúng con xin phép được hóa vàng mã, tiễn Ngài lên đường.

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Việc đọc bài văn khấn đưa ông táo về trời cần sự tập trung và thành kính.

Bài văn khấn đưa ông táo về trời rút gọn (Dễ thực hiện)

(Gia chủ thắp hương, thành tâm chắp tay, đọc bài văn khấn đưa ông táo về trời này)

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Kính lạy Ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân.

Tín chủ con là: …………………………………
Ngụ tại: ……………………………………….

Hôm nay 23 tháng Chạp, tín chủ con thành tâm dâng lễ vật, kính tiễn Ngài về chầu trời.

Xin Ngài tâu giúp những điều may mắn, cầu Ngọc Hoàng ban phước cho gia đình con năm mới an khang, thịnh vượng.

Chúng con thành tâm kính lễ. Xin Ngài phù hộ. Bài văn khấn đưa ông táo về trời này là tấm lòng của chúng con.

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Dù chọn bài văn khấn đưa ông táo về trời nào, sự chân thành là điều quan trọng nhất.

Những bước quan trọng trong nghi lễ đưa ông táo về trời

Để lễ tiễn Ông Táo diễn ra suôn sẻ, ý nghĩa, cần lưu ý các bước sau:

• Chọn giờ lành проводи Ông Táo: Tốt nhất là cúng và đọc văn khấn đưa ông táo về trời trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp. Có thể cúng sớm hơn vào tối 22 hoặc sáng 23 nếu gia đình bận rộn.
• Vị trí đặt lễ trang nghiêm: Chọn nơi sạch sẽ, thoáng đãng (bàn thờ bếp, bàn thờ gia tiên, bàn thờ tạm). Tránh nơi ẩm thấp, ô uế.
• Tâm thế và trang phục khi đọc văn khấn đưa ông táo về trời: Người làm lễ cần ăn mặc gọn gàng, lịch sự. Giữ tâm thanh tịnh, thành kính, nghiêm túc trong suốt quá trình thực hiện nghi lễ, đặc biệt là khi đọc văn khấn đưa ông táo về trời.
• Cách hóa vàng mã, thả cá chép: Sau khi hương tàn khoảng 2/3, gia chủ vái lạy tạ lễ.
  • Hóa vàng: Đem mũ áo, vàng mã hóa ở nơi sạch, có đồ đựng an toàn. Đợi tro tàn hẳn mới dọn.
  • Thả cá chép: Nếu cúng cá sống, mang ra sông hồ sạch, nhẹ nhàng thả cá xuống nước. Tuyệt đối không vứt túi nilon. Việc thả cá chép, theo nhiều nhà nghiên cứu văn hóa, tượng trưng cho việc cung cấp “phương tiện” để Táo Quân lên trời thuận lợi và thể hiện lòng từ bi.

Thực hiện đúng các bước này giúp nghi lễ đọc văn khấn đưa ông táo về trời thêm phần trọn vẹn.

Hỏi đáp nhanh gọn về lễ cúng và văn khấn đưa ông táo về trời

Dưới đây là giải đáp một số thắc mắc thường gặp:

Hỏi: Có bắt buộc phải đọc đúng từng chữ trong bài văn khấn đưa ông táo về trời không?

Đáp: Không nhất thiết. Văn khấn là lời cầu nguyện từ tâm. Nếu không nhớ hết, bạn có thể chuẩn bị giấy để đọc hoặc khấn nôm theo ý hiểu và lòng thành của mình, miễn là giữ được sự trang trọng và nội dung chính của bài văn khấn đưa ông táo về trời.

Hỏi: Cúng chay có được không?

Đáp: Hoàn toàn được. Cúng chay thể hiện sự thanh tịnh, trang nhã. Điều quan trọng là thực phẩm sạch sẽ, tươi ngon và tấm lòng thành kính khi dâng lễ, đọc văn khấn đưa ông táo về trời.

Hỏi: Nếu nhà chung cư không có bếp riêng thì cúng ở đâu?

Đáp: Có thể cúng ở bàn thờ gia tiên (nếu có) hoặc lập bàn thờ tạm ở nơi trang trọng, sạch sẽ trong nhà (ví dụ: phòng khách) để thực hiện lễ cúng và đọc văn khấn đưa ông táo về trời.

Hỏi: Nên thắp mấy nén hương khi đọc văn khấn đưa ông táo về trời?

Đáp: Thường thì người ta thắp 3 nén hương, tượng trưng cho Tam Bảo (Phật-Pháp-Tăng) hoặc Thiên-Địa-Nhân, hoặc đại diện cho 3 vị Táo Quân. Tuy nhiên, thắp 1 nén thể hiện nhất tâm cũng được chấp nhận. Quan trọng là chọn nhang sạch, chất lượng để tỏ lòng thành khi đọc văn khấn đưa ông táo về trời.

Nối dài truyền thống: Ý nghĩa của việc duy trì nghi lễ và đọc văn khấn đưa ông táo về trời

Tục cúng Ông Táo và nghi thức đọc văn khấn đưa ông táo về trời là một phần không thể thiếu trong bức tranh văn hóa Tết Việt. Nó nhắc nhở con người về lòng biết ơn, về trách nhiệm với gia đình và cộng đồng.

Dù cuộc sống có đổi thay, việc duy trì nghi lễ này, dù chỉ là chuẩn bị mâm cỗ đơn giản, thành tâm đọc bài văn khấn đưa ông táo về trời, cũng là cách để thế hệ sau hiểu về cội nguồn, về những giá trị tốt đẹp cha ông để lại.

Đó cũng là khoảnh khắc cả gia đình cùng hướng về tổ tiên, thần linh, cầu mong những điều tốt đẹp, củng cố tình cảm gia đình trước thềm năm mới. Nghi lễ đọc văn khấn đưa ông táo về trời thực sự là một nét son trong văn hóa Việt.

Nhang Sạch Tâm Hưng mong rằng, mỗi gia đình Việt sẽ tiếp tục gìn giữ và trao truyền phong tục ý nghĩa này, để Tết luôn là Tết, đậm đà bản sắc dân tộc. Và đừng quên chuẩn bị những nén nhang sạch, an toàn để nghi lễ đọc văn khấn đưa ông táo về trời thêm phần trang trọng nhé!

Nguồn tư liệu tham khảo

• Sách “Phong tục thờ cúng của người Việt” – Tác giả: Toan Ánh.
• Tổng cục Thống kê – Các tài liệu về Dân số và Văn hóa Xã hội (Tham khảo các báo cáo liên quan đến tín ngưỡng, phong tục).
• Các bài nghiên cứu văn hóa dân gian đăng trên tạp chí chuyên ngành hoặc cổng thông tin uy tín.

(Lưu ý: Các bài văn khấn đưa ông táo về trời trên đây mang tính tham khảo. Gia chủ có thể điều chỉnh đôi chút cho phù hợp với hoàn cảnh và văn phong của gia đình, miễn đảm bảo sự thành kính).