Văn Khấn Chúng Sinh Rằm Tháng 7 (2025): Cúng Cô Hồn Đúng Cách

Rằm tháng 7: Hiểu đúng Lễ Vu Lan Báo Hiếu và Tục Cúng Chúng Sinh Xá Tội Vong Nhân

Tháng 7 Âm lịch hàng năm, đặc biệt là ngày Rằm tháng 7, mang một ý nghĩa tâm linh vô cùng quan trọng trong đời sống người Việt. Đây là thời điểm diễn ra hai nghi lễ lớn song hành: Lễ Vu Lan Báo Hiếu và Tục Cúng Chúng Sinh (Cô Hồn) hay còn gọi là Lễ Xá tội vong nhân. Trong khi Lễ Vu Lan là dịp để con cháu báo hiếu, tưởng nhớ công ơn ông bà tổ tiên đã khuất (thường cúng tại gia), thì tục Cúng Chúng Sinh lại mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện lòng từ bi, bố thí cho những vong hồn không nơi nương tựa, không người thờ cúng.

Bài viết này sẽ tập trung làm rõ về nghi lễ Cúng Chúng Sinh và hướng dẫn chi tiết cách đọc bài văn khấn chúng sinh rằm tháng 7 sao cho đúng nghi thức, thể hiện được trọn vẹn tinh thần bác ái của người Việt, đồng thời giúp gia chủ thực hiện đúng cách để tránh những điều không mong muốn.

Nguồn gốc và Ý nghĩa nhân văn của việc đọc văn khấn cúng chúng sinh Rằm tháng 7

Tục cúng Chúng sinh vào tháng 7 Âm lịch bắt nguồn từ cả tín ngưỡng dân gian và ảnh hưởng của Phật giáo.

• Theo Phật giáo: Gắn liền với sự tích Ngài Mục Kiền Liên cứu mẹ khỏi kiếp ngạ quỷ (quỷ đói). Từ đó, ngày Rằm tháng 7 trở thành ngày lễ Vu Lan báo hiếu, đồng thời cũng là dịp để cúng dường, bố thí nhằm cứu độ cho tất cả chúng sinh đang chịu khổ đau, đặc biệt là các vong hồn ngạ quỷ.
• Theo tín ngưỡng dân gian: Người Việt tin rằng tháng 7 Âm lịch là thời điểm Diêm Vương “mở cửa Quỷ Môn Quan”, xá tội cho các vong hồn được trở về dương gian. Trong số đó có những vong hồn bơ vơ, không nơi nương tựa, không người thờ cúng (cô hồn). Việc cúng Chúng sinh là hành động bố thí, làm phúc, giúp các vong hồn này có được một bữa ăn no đủ, bớt đi khổ đau và sớm được siêu thoát.

Như vậy, việc chuẩn bị mâm lễ và đọc bài văn khấn chúng sinh rằm tháng 7 không phải là hành động mê tín dị đoan hay sợ hãi ma quỷ, mà là biểu hiện cao đẹp của lòng từ bi, bác ái, tinh thần “lá lành đùm lá rách” ngay cả với thế giới tâm linh. Nó còn mang ý nghĩa tự nhắc nhở bản thân về lẽ vô thường, về việc làm lành lánh dữ để tích đức cho bản thân và con cháu.

Ai là “Chúng Sinh” được cúng trong lễ này?

“Chúng sinh” trong lễ cúng này thường được hiểu là các vong hồn cô đơn, không nơi nương tựa, bao gồm:

• Những người chết đường, chết chợ, không có người thân thờ cúng.
• Những vong hồn oan khuất, chết trẻ, chết do chiến tranh, thiên tai…
• Các loài ngạ quỷ (quỷ đói) đang chịu khổ trong cõi giới vô hình.

Người ta tin rằng, những vong hồn này thường lang thang, đói khát và khổ sở. Do đó, lễ cúng Chúng sinh như một hành động cứu giúp, sẻ chia phần nào nỗi khổ đó.

Sắm lễ Cúng Chúng Sinh: Những lễ vật không thể thiếu và ý nghĩa tượng trưng

Mâm cúng Chúng sinh (cúng cô hồn) thường được đặt ngoài trời và có những đặc điểm riêng, khác với mâm cúng gia tiên. Lễ vật thường đơn giản, chủ yếu là đồ chay và những thứ dễ ăn, dễ dùng cho các vong hồn:

• Nhang, đèn (nến): Vật dẫn tâm linh, soi đường cho các vong hồn về thụ hưởng lễ vật. Nên sử dụng Nhang Sạch để đảm bảo sự thanh tịnh.
• Gạo, muối: Mỗi thứ một đĩa nhỏ, tượng trưng cho lương thực cơ bản và sự tinh khiết. Sau khi cúng xong thường được rải ra bốn phương tám hướng.
• Cháo trắng loãng (cháo hoa): Món bắt buộc phải có, vì người ta tin rằng cổ họng của ngạ quỷ rất nhỏ, khó nuốt đồ cứng. Cháo loãng giúp họ dễ dàng thụ hưởng. Thường cúng 12 chén nhỏ hoặc một nồi lớn.
• Hoa quả: Các loại trái cây tươi theo mùa, thường chọn 5 loại (ngũ quả).
• Bỏng ngô, khoai lang luộc, sắn luộc, ngô luộc: Những món ăn dân dã, đơn giản.
• Bánh kẹo, đường thẻ: Đồ ngọt cho các vong hồn.
• Mía: Để nguyên vỏ, chặt khúc ngắn (khoảng 10-15cm). Tương truyền mía là vũ khí để các vong hồn đánh đuổi ma quỷ mạnh hơn hoặc chống gậy trên đường đi.
• Tiền vàng, giấy áo chúng sinh: Vàng mã đơn giản, giấy tiền, quần áo… để các vong hồn có phương tiện tiêu dùng.
• Nước lã hoặc rượu nhẹ: 3-5 chén.

Lưu ý quan trọng: Mâm cúng Chúng sinh tuyệt đối KHÔNG cúng đồ mặn (thịt, cá…) và đặc biệt kiêng kỵ cúng gà luộc nguyên con, xôi. Vì quan niệm rằng đồ mặn sẽ khơi dậy tham, sân, si của các vong hồn.

Thời điểm và Không gian Cúng Chúng Sinh chuẩn nhất

• Thời điểm: Lễ cúng Chúng sinh thường được thực hiện vào buổi chiều tối (từ khoảng 16h – 19h) trong các ngày của tháng 7 Âm lịch, đặc biệt là ngày Rằm (15/7). Quan niệm cho rằng đây là lúc ánh sáng ban ngày yếu đi, các vong hồn có thể dễ dàng đến thụ hưởng lễ vật mà không bị sợ hãi.
• Không gian: Lễ cúng này bắt buộc phải được thực hiện ở ngoài trời, trước cửa nhà, ngoài sân, trên vỉa hè, hoặc ở các ngã ba, ngã tư đường. Tuyệt đối không đặt mâm cúng trong nhà hoặc trong khuôn viên nhà (nếu sân quá kín). Mục đích là để mời gọi các vong hồn lang thang bên ngoài, tránh để họ vào nhà gây ảnh hưởng đến gia chủ.

Bài văn khấn chúng sinh Rằm tháng 7 đầy đủ, thể hiện lòng từ bi

Sau khi bày lễ vật xong, gia chủ thắp hương và thành tâm đọc bài văn khấn chúng sinh rằm tháng 7 sau đây:

(Thắp 3 nén hương, vái 3 vái về bốn phương tám hướng)

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Kính lễ Mười phương Chư Phật, Chư Bồ Tát, Chư Hiền Thánh Tăng.

Kính lễ Đức Địa Tạng Vương Bồ Tát Ma Ha Tát.

Kính lạy Đức Ông Tiêu Diện Đại Sĩ.

Hôm nay là ngày …… tháng 7 năm Giáp Thìn (2025).

Tín chủ (chúng) con là: ………………………………………………………

Ngụ tại: …………………………………………………………………..

Nhân ngày Rằm tháng 7, tiết Vu Lan Bồn, mùa Xá tội vong nhân.

Tín chủ con thành tâm sắm sửa lễ vật, hương đăng trà quả, thực phẩm phẩm vật, tịnh tài giấy áo.

Kính dâng lên Chư vị Phật Thánh, Chư vị Bồ Tát chứng giám.

Chúng con thành tâm kính mời: Chư vị khuất mặt khuất mày, cô hồn dã quỷ, nam nữ thương vong, thập loại chúng sinh, các chiến sĩ trận vong, đồng bào tử nạn, những vong hồn yếu thế không nơi nương tựa, không người thờ cúng… đang lang thang trú ngụ trong khu vực này.

Cúi xin các vị giáng lâm trước án, thụ hưởng lễ vật.

Nguyện nhờ ơn Đức Phật từ bi gia hộ, thần lực Tiêu Diện Đại Sĩ, Địa Tạng Vương Bồ Tát cứu vớt cho các vong hồn được thoát khỏi khổ đau, không còn đói khát, không còn oán hận.

Mong các vị nhận tấm lòng thành này mà sớm được siêu sinh Tịnh độ, thác hóa về cảnh giới an lành.

Chúng con nguyện cầu cho quốc thái dân an, thế giới hòa bình, chúng sinh an lạc.

Chúng con lễ bạc tâm thành, kính lễ cúi xin, nguyện cầu Chư vị chứng giám phù hộ.

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, vái 3 vái)

Quy trình Cúng Chúng Sinh ngoài trời: Từng bước thực hiện đúng cách

1. Chuẩn bị lễ vật: Sắp xếp đầy đủ các lễ vật đã nêu trên vào một mâm hoặc mẹt lớn.
2. Chọn địa điểm và thời gian: Như đã hướng dẫn, chọn buổi chiều tối và địa điểm ngoài trời.
3. Bày lễ: Đặt mâm lễ hướng ra đường hoặc ngã ba.
4. Thắp hương, nến: Chủ lễ (thường là người lớn trong nhà) thắp hương, nến.
5. Đọc văn khấn: Đọc bài văn khấn chúng sinh rằm tháng 7 một cách trang nghiêm, thành tâm, rõ ràng.
6. Chờ hương tàn: Để hương cháy hết hoặc ít nhất 2/3 cây hương. Trong lúc này, gia đình nên giữ im lặng, trang nghiêm.
7. Hóa vàng mã: Sau khi hương tàn, lễ tạ và hóa hết phần giấy tiền, vàng mã, áo chúng sinh.
8. Xử lý đồ cúng: Đây là bước quan trọng, cần làm đúng cách (xem phần dưới).

Bảng so sánh: Cúng Gia Tiên và Cúng Chúng Sinh trong ngày Rằm tháng 7

Giải đáp thắc mắc và những điều tối kỵ khi Cúng Chúng Sinh (Cô Hồn)

• Có nên cho trẻ con lại gần khi cúng không? Nên hạn chế, đặc biệt là lúc đọc văn khấn và khi người khác đến “giật cô hồn”. Trẻ nhỏ vía yếu, dễ bị ảnh hưởng không tốt.
• Trời mưa thì cúng thế nào? Có thể tìm nơi có mái hiên che ngoài trời hoặc chờ tạnh mưa rồi cúng. Tuyệt đối không mang vào nhà cúng.
• Những điều tối kỵ cần tránh:
  • Tuyệt đối không ăn vụng đồ cúng chúng sinh.
  • Không để trẻ con, người già yếu lại gần mâm cúng quá lâu.
  • Không gọi tên nhau khi đang cúng hoặc khi có người đến “giật cô hồn”.
  • Sau khi cúng xong và đi ra ngoài, không nên quay đầu nhìn lại.
  • Không mang đồ cúng chúng sinh vào nhà.
  • Không treo chuông gió ở đầu giường trong tháng 7 (tiếng chuông có thể thu hút ma quỷ).
  • Hạn chế phơi quần áo ngoài trời qua đêm.

Xử lý đồ cúng Chúng Sinh sau khi lễ xong: Làm sao cho đúng?

Đây là điểm khác biệt lớn nhất so với cúng gia tiên và cần làm đúng để tránh rước vong vào nhà:

• Sau khi hóa vàng xong, chờ một lát. Theo tục lệ, sẽ có người (thường là trẻ con hàng xóm) đến “giật cô hồn” – tức là lấy đồ cúng trên mâm. Điều này tượng trưng cho việc các vong hồn đã đến nhận lễ vật. Gia chủ không nên ngăn cản.
• Nếu không có ai đến lấy, hoặc sau một khoảng thời gian nhất định (khoảng 15-30 phút sau khi hương tàn), gia chủ nên tự dọn dẹp.
• Tuyệt đối không mang bất kỳ đồ cúng chúng sinh nào vào nhà.
• Gạo, muối được vãi ra sân hoặc đường.
• Các đồ ăn khác (cháo, khoai, bánh kẹo…) nên gom lại và để ở gốc cây, nơi sạch sẽ bên ngoài hoặc bỏ vào túi rác riêng để xử lý, không vứt bừa bãi thể hiện sự thiếu tôn trọng.

Kết luận: Phát huy lòng từ bi, hóa giải nghiệp duyên trong tháng 7 Âm lịch

Cúng Chúng sinh và đọc văn khấn chúng sinh rằm tháng 7 là một nghi lễ giàu tính nhân văn, thể hiện lòng từ bi và tinh thần cứu khổ ban vui của người Việt. Việc thực hiện đúng cách không chỉ giúp các vong hồn bớt đi khổ đau mà còn là cách để gia chủ tích đức, cầu mong sự bình an cho gia đình và hóa giải những nghiệp duyên không tốt. Hãy thực hiện nghi lễ này với tấm lòng thành kính và sự hiểu biết đúng đắn, góp phần gìn giữ một nét đẹp văn hóa tâm linh của dân tộc. Sử dụng các sản phẩm thờ cúng thanh tịnh như Nhang Sạch Tâm Hưng cũng là cách thể hiện sự trang trọng và lòng thành trong nghi lễ đặc biệt này.

Nguồn tham khảo: Tổng hợp từ các tài liệu về Văn hóa Tín ngưỡng Việt Nam, Giáo lý Phật giáo và kinh nghiệm dân gian. (Cập nhật: 18/04/2025)